Tiết lộ quan trọng về cốt truyện: Bài này bàn về những gì được hé lộ sau trận đấu với Paintress cho đến cuộc đối đầu với Renoir thật. Không tiết lộ lựa chọn cuối cùng hay các kết thúc.
Paintress viết một con số khổng lồ lên Monolith mỗi năm. Những người bằng hoặc lớn hơn độ tuổi đó sẽ biến mất. Nhìn từ xa, bà ấy chẳng khác gì trùm cuối. Vậy mà sự thật là người gây ra những vụ biến mất chính là Renoir thật, có liên hệ với Curator tử tế luôn nâng cấp vũ khí cho cả đội ở trại! Gia đình ấy còn vẽ ra nhiều phiên bản người thân, tạo quái vật đáng sợ và cả một vũ công khổng lồ giống người vợ mà ông muốn đưa về nhà. Bài viết này lần lượt phân biệt điều trò chơi đã nói rõ, điều chỉ có thể suy đoán và những câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ.
1. Viết con số chết chóc to như vậy thì ai chẳng tưởng là trùm cuối
Con số trên Monolith giảm mỗi năm và người từ độ tuổi đó trở lên sẽ biến mất. Ngay cả phần giới thiệu chính thức ban đầu cũng nói Paintress vẽ con số bị nguyền rủa.[1] Toàn bộ hình ảnh đều hướng nghi ngờ về phía bà. Nếu đây là lời cảnh báo, sao không viết thêm chữ “NGUY HIỂM” thật to ngay bên cạnh?
2. Hóa ra có hai Renoir
Renoir mặc áo đen liên tục cản trở đoàn thám hiểm là người chồng do Aline vẽ ra. Curator không có khuôn mặt ở trại, người nâng cấp vũ khí, lại gắn với Renoir thật từ thế giới bên ngoài. Đây không chỉ là một ông già thay quần áo. Người chồng trong tranh có suy nghĩ và mong muốn riêng, thậm chí có thể chống lại bản gốc. Vì thế đánh bại một Renoir không đồng nghĩa đã giải quyết xong người còn lại.[2][3]
3. Bị giam dưới Monolith mà vẫn mở cửa hàng vũ khí từ xa
Aline đã nhốt Renoir thật bên dưới Monolith, nhưng Curator vẫn xuất hiện và giúp cả nhóm. Có thể hiểu đó là một hình dạng ông hiện ra từ xa. Tuy nhiên, trò chơi không giải thích cặn kẽ hình dạng này được tạo ra thế nào hoặc đi lại đến đâu. Ngồi tù dưới lòng đất mà vẫn bán dịch vụ nâng cấp vũ khí trên mặt đất. Đúng là hình thức làm việc từ xa quá mức tự do! [3]
4. Người thật, người được vẽ và người bước vào tranh là ba chuyện khác nhau
Verso thật đã chết khi còn nhỏ trong một vụ cháy. Mẹ cậu bước vào thế giới tranh cậu để lại rồi vẽ lại hình ảnh chồng và các con. Maelle là trường hợp khác: cô là Alicia thật, bước vào tranh rồi mất trí nhớ. Ngoài ra còn có một Alicia riêng biệt được vẽ ra. Gương mặt giống nhau không có nghĩa là một con người. Không phân biệt rõ những điều này sẽ rất dễ lạc trong chuyện gia đình.[2][3]
5. Cha muốn đưa mọi người về nhà, mẹ không thể buông bức tranh
Renoir thật muốn đưa Aline và Alicia về thực tại, cùng gia đình đối diện cái chết của Verso. Aline không nỡ bỏ bức tranh của con và những sinh mạng bên trong. Renoir được vẽ muốn bảo vệ bà; Verso được vẽ cũng đã thay đổi ý định sau thời gian sống rất dài. Chẳng ai tuyên bố sẽ xâm chiếm thế giới, nhưng một cuộc cãi vã trong gia đình lại đẩy cả thế giới vào nguy hiểm. Có thể họp gia đình mà đừng kéo cả thiên hạ chịu trận không? [2][4]
6. “Cuối cùng cũng gặp được nhau” là bản vẽ gặp bản gốc
Cảnh Renoir áo đen đối mặt Curator không đơn giản là bất ngờ vì một người vẫn sống. Đó là người cha trong tranh đứng trước người cha thật. Người được tạo ra từ nét vẽ cũng có ký ức, tình yêu và nỗi sợ. Gọi họ là bản sao không có nghĩa có thể tùy tiện xóa bỏ cuộc đời họ. Cảnh này khiến những trận đấu trước đó mang một ý nghĩa khác.[3]
7. Người cha xóa cư dân, con số của mẹ thực ra để cảnh báo
Renoir thật cố xóa những người sống trong tranh. Aline liên tục ngăn cản, nhưng sức mạnh suy yếu khiến bà không còn bảo vệ nổi những người lớn tuổi trước tiên. Con số không có nghĩa “ta sẽ giết các ngươi”, mà là “ta không thể cứu người từ độ tuổi này trở lên nữa”. Lá thư trong trò chơi cũng đối chiếu người mẹ vẽ sự sống và người cha mang cái chết.[2] Đánh bại Paintress hóa ra là phá bức tường che chắn khỏi kẻ nguy hiểm thật sự. Tưởng diệt trùm, ai ngờ phá luôn đê chắn lũ.
8. Nevron của Clea giữ chroma lại trong cơ thể người chết
Ngay từ đầu, đồng đội đã nhận thấy xác người chết vì Nevron vẫn còn chroma, thứ sức mạnh gắn với sự sống trong tranh.[5] Clea thật, chị cả, hỗ trợ cha bằng cách ngăn sức mạnh ấy trở về Aline và để Clea được vẽ tiếp tục tạo quái vật. Nhưng không phải Nevron nào cũng cùng nguồn gốc hoặc chỉ có nhiệm vụ giết người. Trò chơi phân biệt những kẻ địch ở các đảo Axon; một số Nevron còn biết nói và nhờ giúp đỡ.[6]
9. Chroma không phải hàng mới chuyển tới hằng năm mà là sức mạnh quay lại
Khi cuộc đời của người trong tranh chấm dứt, sức mạnh từng dùng để tạo ra họ có thể trở lại và được sử dụng tiếp. Nevron nguy hiểm cản dòng chảy ấy khiến Aline dần thiếu sức mạnh. Đây không phải chuyện có chroma mới được chuyển vào từ thế giới ngoài mỗi năm. Trò chơi cũng không công bố tỷ lệ thu hồi chính xác cho từng cách chết hay công thức đầy đủ về giới hạn tuổi. Những ví dụ kiểu “100 trừ 30” chỉ để hình dung, không phải quy tắc chính thức.[5][6]
10. Đoàn thám hiểm 60 đầy cơ bắp lại biết sự thật trước
Theo nhật ký William, đoàn 60 rèn luyện cơ thể, bỏ bộ đồng phục nặng rồi vượt qua một rào chắn hiểm nguy. Họ phát hiện Paintress cũng đang bị giam, và nỗi kinh hoàng thật nằm bên dưới Monolith. Các đồng đội đi xuống, còn William định trở về Lumière báo tin.[7] “Tập cơ bắp trước, xuống tầng hầm sau.” Nghe như trò đùa mà chỉ hướng đúng thật. Cuốn nhật ký không cho biết kết cục của từng thành viên.
11. Chơi lần hai, sao không đánh ông bán vũ khí ngay?
Biết Curator là ai rồi, người chơi chỉ muốn hét lên: “Khỏi nâng cấp kiếm, để tôi đánh ông!” Nhưng tấn công hình dạng xuất hiện ở trại chưa chắc đã chặn được Renoir thật đang mắc kẹt dưới lòng đất. Trò chơi không có nhánh lựa chọn ấy, còn cách Curator hoạt động cũng không rõ hết. Biết ai là thủ phạm không chứng minh có cách thắng ngay lập tức. [3]
12. Renoir thật biến mất trong tranh thì cơ thể bên ngoài cũng chết sao?
Việc hình dạng của ông biến mất trong thế giới tranh không chứng minh cơ thể thật ngoài đời đã chết. Cần tách con người ở thế giới thực khỏi hình ảnh hoạt động bên trong. Chỉ riêng cảnh này cũng chưa giải thích rõ chuyện có thể ra vào lần nữa hay không. Ông chú bán vũ khí còn giấu luôn hướng dẫn “đăng xuất khỏi tranh”.
13. Tại sao không vẽ lại những người đã biến mất?
Trong một thế giới được vẽ ra, câu hỏi này rất hợp lý. Nhưng vẽ khuôn mặt giống hệt không đồng nghĩa khôi phục ký ức và cuộc đời của chính người ấy. Chroma dùng được cũng có giới hạn. Chưa thể kết luận tuyệt đối không thể vẽ lại, cũng không thể đảm bảo lúc nào cũng hồi sinh hoàn hảo. Cư dân trong tranh không chỉ là hình trang trí có thể xóa rồi thay tùy ý.
14. Muốn đưa vợ về mà lại vẽ người giống vợ để nhảy múa
Sirène là một Axon khổng lồ đang nhảy múa, gợi nhớ đến Aline. Những Axon khác như Visages cũng có thể hiểu là cách Renoir nhìn người thân của mình.[8] Họa sĩ có thật Pierre-Auguste Renoir từng vẽ nhiều cảnh khiêu vũ. Theo Musée d’Orsay, Aline Charigot, sau này là vợ ông, đã làm mẫu cho bức Dance in the Country năm 1883.[9] Nhưng chưa xác minh được lời khẳng định trực tiếp của nhà phát triển rằng bức tranh đó là nguyên mẫu Sirène. “Em về nhà với anh nhé. Trong khi chờ, anh vẽ bản khổng lồ của em nhảy múa.” Ông chồng này cũng lạ thật!
15. Thế giới tưởng tượng đáng yêu của đứa trẻ biến thành bảo tàng kinh dị
Thế giới do Verso tạo ra có những sinh vật kỳ lạ nhưng đáng mến như Gestral và Esquie. Sau đó mẹ đau buồn chuyển vào sống, cha vẽ những hình ảnh gia đình khổng lồ, chị gái liên tục sản xuất quái vật nguy hiểm. Verso: “Mọi người xem bức tranh vui nhộn con vẽ này!” Mẹ: “Mẹ ở luôn nhé.” Cha: “Thêm một người khổng lồ.” Chị: “Bắt đầu sản xuất quái vật.” Verso: “MỌI NGƯỜI LÀM GÌ VỚI TRANH CỦA CON VẬY?!” [6][8] Những cư dân trong tranh mới là người phải gánh hậu quả.
16. Cú lật kèo hay cũng không có nghĩa mọi thứ được giải thích đầy đủ
Nếu con số nhằm cảnh báo, tại sao không ghi rõ sự thật? Người cha bị phong ấn dưới đất làm sao vận hành cửa hàng ở trại? Chroma được chia ra sao? Người đã bị xóa có thể trở lại đúng là họ không? Thư và nhật ký giải thích những nguyên nhân quan trọng, nhưng không nói rõ tất cả cách vận hành. Biết ai đã làm không có nghĩa hiểu hết chuyện đó xảy ra như thế nào. Cú lật kèo rất xuất sắc. Nhưng thêm vài lời giải thích thì vẫn tốt hơn chứ!
Cuối cùng, cả đoàn lao về phía Paintress khổng lồ ở chân trời, còn kẻ khiến dân chúng biến mất lại đang bình thản đánh bóng vũ khí cho họ. Rồi chính những vũ khí ấy giúp phá đi thứ đang kìm giữ ông ta. Chơi lại lần nữa, thứ đáng sợ nhất không còn là con số trên Monolith mà là ông chú nâng cấp vũ khí thân thiện ở trại.
- Unreal Engine developer interview — original pitch and cursed number unrealengine.com
- Clair Obscur: Expedition 33 game transcript — The Monolith (including the letter) dawnborn.com
- Clair Obscur Wiki — Lumière and Gommage clairobscur.wiki.gg
- Clair Obscur: Expedition 33 game transcript — Back to Lumière dawnborn.com
- Clair Obscur: Expedition 33 game transcript — Spring Meadows dawnborn.com
- Clair Obscur: Expedition 33 game transcript — The Fountain dawnborn.com
- Expedition 60 — William's journal gamerguides.com
- Fan analysis (interpretive, not canon) — The symbolism behind a grieving family: Analysis of the Axons darkrpgs.home.blog
- Musée d'Orsay — Auguste Renoir, Danse à la ville, description of paired Danse à la campagne and Aline Charigot musee-orsay.fr
