Đội hình Titan càng tỏa rộng thì khoảng cách càng lớn. Vậy tại sao Attack on Titan lại có con số 80% người chết? Câu hỏi hình học dẫn đến ám ảnh về tự do của Eren.
Rung Chấn trong Attack on Titan thật khủng khiếp. Những Titan trong tường thành tiến qua đâu, nhà cửa và con người bị nghiền nát đến đó. Nhưng thử hình dung đoàn quân trên bản đồ, ta sẽ thấy điều lạ.
Nếu Titan xếp hàng ngang rồi tỏa ra xa, khoảng trống giữa chúng chẳng phải sẽ ngày một lớn sao? Kết truyện xác nhận 80% nhân loại thiệt mạng, nhưng hình ảnh đoàn quân không tự giải thích mọi chi tiết về vùng đất đã đi qua.
1. Vòng tròn càng lớn, hàng quân cố định càng thưa
Hãy tưởng tượng một số Titan cố định đứng đều trên chu vi hình tròn. Hình tròn lớn dần thì chu vi tăng theo. Nếu số Titan giữ nguyên, khoảng cách giữa chúng sẽ giãn ra.
Lấy ví dụ giả định: 500.000 Titan, mỗi con chiếm 10 mét chiều ngang. Đứng sát nhau, chúng tạo thành hàng dài 5.000 km. Chu vi Trái Đất tại xích đạo khoảng 40.000 km, nên tổng chiều rộng của đội hình chỉ bằng khoảng 12,5% một đường dài như vậy.
Đây là số dùng để minh họa, không phải số Titan chính thức hay kích thước đã xác nhận. Trên bề mặt hình cầu, chu vi cũng không tăng mãi; nó sẽ giảm khi đi sang nửa bên kia. Nhưng một hàng quân tỏa rộng với quân số không đổi vẫn không thể tự động giẫm lên mọi tấc đất.
Bộ phim cũng không cho thấy một kế hoạch đi ngoằn ngoèo nhiều lần khắp thế giới như máy cắt cỏ khổng lồ.
2. Nếu Trái Đất phẳng thì sao?
Vẫn vướng bài toán đó. Trên mặt phẳng, đường tròn mở rộng có chu vi tăng liên tục, khiến khoảng cách giữa các Titan tăng. Nếu đi thẳng thành một hàng, đội quân chỉ quét được dải đất có chiều rộng hữu hạn.
Muốn đi qua từng nơi, Titan phải chia đường, đổi hướng và quay lại phần chưa quét. Truyện có cảnh Titan tiến từ nhiều phía, nhưng không có bản đồ hành quân toàn cầu đầy đủ.
Ngay cả giả thuyết Trái Đất phẳng cũng không cứu nổi phép tính.
3. 80% dân số khác với 80% diện tích
Đây là mấu chốt. Kết truyện nói rằng 80% nhân loại đã chết, chứ không nói bàn chân Titan trực tiếp đặt lên 80% bề mặt Trái Đất.
Con người tập trung ở thành phố, cảng và các tuyến đường lớn. Phá hủy khu dân cư đông đúc cùng lối sơ tán có thể gây thương vong khổng lồ mà không cần quét sạch mọi vùng đất. Nhiệt độ cao, cháy nổ và hệ thống cung ứng sụp đổ cũng có thể làm thảm họa nặng hơn.
Các Titan trong tường còn chịu sự điều khiển của Eren. Tập trung tấn công đô thị hay bao vây từ nhiều hướng là những khả năng có thể hình dung trong thế giới hư cấu.
Hình học chỉ chứng minh một điều hẹp hơn: đội hình đơn thuần tỏa rộng không đảm bảo phủ kín mặt đất. Để kiểm chứng chính xác số 80% theo mô hình thực tế, cần biết số Titan, lộ trình, thời gian và phân bố dân số. Tỉ lệ tử vong là sự kiện của câu chuyện; phép tính hành quân là cách người xem phân tích.
4. Eren muốn chấm dứt thù hận bằng cách xóa cả nền văn minh
Đáng sợ hơn những con số là tư duy của Eren. Các quốc gia bên ngoài đe dọa Paradis. Phá hủy quân đội chỉ có thể trì hoãn việc họ tái vũ trang. Trong logic cực đoan ấy, xóa bỏ cả nền văn minh có khả năng báo thù dường như là giải pháp an ninh cuối cùng.
Nhưng những người sống sót vẫn có thể xung đột. Kiyomi từng nhắc Floch ở cảng: thế giới thu nhỏ lại không đồng nghĩa con người hết tranh giành.
Eren còn có động cơ riêng. Anh muốn bảo vệ bạn bè và quê hương, nhưng cũng thừa nhận mình thất vọng khi biết bên ngoài tường có người sinh sống. Cuốn sách của Armin từng khiến anh tưởng tượng một thế giới rộng mở, đầy điều chưa biết; thực tế lại có các quốc gia, ranh giới và những kẻ có thể trở thành thù địch.
Mong muốn tự do khám phá dần biến thành nỗi sợ rằng người khác có thể hạn chế mình. Cuối cùng, Eren cướp tự do của vô số người để đuổi theo tự do của chính anh.
5. Muốn vùng đất không người đến vậy thì lên Mặt Trăng đi!
Câu đùa nghe ngớ ngẩn nhưng lại sắc bén: “Eren, lên Mặt Trăng đi!”
Trên Mặt Trăng không có biên giới do các quốc gia trong truyện vạch ra, cũng chẳng có quân Marley nhắm vào Paradis. Phong cảnh mới lạ thì vô số. Tất nhiên, công nghệ trong Attack on Titan chưa cho phép du hành Mặt Trăng, và mối đe dọa thật đối với quê hương cũng chẳng tự biến mất. Vấn đề của Eren là nỗi sợ thực tế hòa lẫn với mong muốn phá bỏ thế giới không giống tưởng tượng.
Dẫu vậy, câu đùa vẫn trúng ý. Armin có lẽ sẽ vui mừng khi gặp vùng đất chưa biết. Nếu Eren phát hiện nơi ấy đã có người ở, liệu anh lại thấy tự do của mình bị xâm phạm?
Ban đầu chỉ là bài toán khoảng cách giữa các Titan, cuối cùng lại thành câu hỏi khó hơn: làm sao sống tự do trong thế giới có những người khác? Hình dạng Trái Đất hóa ra là phần dễ nhất.
Nguồn: giới thiệu chính thức về phần kết anime · các tập 31–34 do Kodansha giới thiệu · lời thoại kết truyện về con số 80%.
