1. ไม่มีสถิติทางการที่บอกค่ามัธยฐานตามอายุเฉพาะผู้ดูแลสัตว์ในสวนสัตว์
เว็บไซต์ข้อมูลอาชีพ job tag ของกระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการญี่ปุ่น แสดงตัวเลขของอาชีพผู้ดูแลสัตว์ในสวนสัตว์ ซึ่งนำผลสำรวจโครงสร้างค่าจ้างพื้นฐานปีเรวะที่ 7 มาประมวลผล ได้รายได้ต่อปีทั่วประเทศ 3.608 ล้านเยน อายุเฉลี่ย 49.1 ปี และชั่วโมงทำงาน 167 ชั่วโมงต่อเดือน ส่วนค่าจ้างในประกาศรับสมัครงานของ Hello Work ซึ่งเป็นสำนักงานจัดหางานของรัฐ เฉลี่ยเดือนละ 235,000 เยนในปีงบประมาณเรวะที่ 6
แต่สถิตินี้ไม่ใช่ค่ามัธยฐานที่แยกเฉพาะผู้ดูแลสัตว์ประจำของสวนสัตว์ออกมาอย่างครบถ้วน การจัดหมวดหมู่รวมอาชีพใกล้เคียงเข้าไปด้วย และแต่ละสถานที่ทำงานก็ต่างกัน จึงบอก "ค่ามัธยฐานตามอายุ" ได้ไม่แม่นยำ
2. อย่าอ่านรายได้เฉลี่ย 3.608 ล้านเยนต่อปีว่าเป็นรายได้ของคนรุ่นใหม่
เมื่ออายุเฉลี่ยอยู่ที่ 49.1 ปี ตัวเลข 3.608 ล้านเยนจึงไม่ได้บอกเงินเดือนตอนเริ่มงาน
ค่าเฉลี่ยนี้รวมถึง
คนอายุมาก คนทำงานมานาน
สถานที่ของรัฐ และพนักงานประจำ
↓
อาจสูงกว่าที่คนรุ่นใหม่
ซึ่งเป็นพนักงานสัญญาจ้างของเอกชนรู้สึกจริง
ในทางกลับกัน ถ้าได้รับคัดเลือกเป็นพนักงานประจำของหน่วยงานปกครองท้องถิ่น ก็จะอยู่ในตารางเงินเดือนของข้าราชการท้องถิ่น คาดหวังเงินเดือนที่ขึ้นตามอายุและอายุงานได้ง่ายกว่าผู้ดูแลสัตว์สัญญาจ้างของสวนสัตว์เอกชนมาก
3. ในความเป็นจริง ต่างกันมากตามที่ทำงานและรูปแบบการจ้าง
หน่วยงานท้องถิ่นดำเนินการเอง ・ พนักงานประจำ
รับเข้าเป็นข้าราชการ
→ ตารางเงินเดือน โบนัส ขึ้นเงินเดือนตามอายุงาน
สวนสัตว์เอกชน ・ ผู้บริหารที่ได้รับมอบหมาย (รับจ้างบริหาร) ・ สัญญาจ้าง
→ ค่าจ้างกำหนดเองตามแต่ละแห่ง
→ เงินเดือนคนรุ่นใหม่อาจต่ำ และขึ้นเงินเดือนน้อย
พาร์ตไทม์ ・ ผู้ช่วย ・ จ้างตามฤดูกาล
→ จ่ายเป็นรายชั่วโมง สัญญาระยะสั้น
→ ความมั่นคงต่ำ
ถ้าสรุปรวมๆ ว่า "รายได้ของผู้ดูแลสัตว์" ความต่างเหล่านี้ก็จะหายไป
4. งานกว้างกว่า "ได้สัมผัสใกล้ชิดสัตว์" มาก
งานจริงของผู้ดูแลสัตว์ประกอบด้วย
- เก็บกวาดมูลสัตว์และทำความสะอาดคอก
- เตรียมอาหารและยกของหนัก
- สังเกตสุขภาพสัตว์ จดบันทึก และทำงานร่วมกับสัตวแพทย์
- ดูแลความปลอดภัยจากการถูกกัด ถูกเตะ การติดเชื้อ และสัตว์หลุดออกมา
- เข้างานเช้าตรู่ ทำงานวันหยุดสุดสัปดาห์ รับมือกับฤดูกาล และงานกลางแจ้ง
- รับมือกับการขยายพันธุ์ การตาย และการย้ายสัตว์
- ให้ความรู้ผู้เข้าชม จัดนิทรรศการ และประชาสัมพันธ์
ทั้งที่ภาระทางอารมณ์ ภาระทางร่างกาย และความรับผิดชอบเรื่องความปลอดภัยสูง แต่ค่าจ้างในประกาศรับสมัครงานของเอกชนกลับไม่สูง
5. "พรีเมียมอาชีพในฝัน" ความรักในงานที่ฉุดค่าจ้างให้ต่ำลง
อาชีพที่เป็นที่นิยม และมีผู้สมัครจำนวนมากที่รู้สึกพอใจกับเนื้องานเอง จะมีคนมาสมัครเสมอแม้ค่าจ้างต่ำ
รักสัตว์
+ ตำแหน่งหายาก
+ ผู้สมัครเยอะ
+ ต่อให้ลาออก ก็มีคนรอแทนอยู่แล้ว
= แรงกดดันให้ขึ้นค่าจ้างอ่อนแอ
นายจ้างสามารถใช้ความพึงพอใจที่ไม่ใช่เงินซึ่งลูกจ้างได้จากงาน มาทดแทนค่าจ้างได้ โครงสร้างนี้ถูกเรียกว่า "พรีเมียมอาชีพในฝัน" "ภาษีแห่งความหลงใหล" หรือ "การเอาเปรียบด้วยความภูมิใจในงาน" (ภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า yarigai sakushu)
6. เป็นอาชีพในฝัน ไม่ได้แปลว่าถูกเอาเปรียบเสมอไป
ยังมีข้อควรระวังอีกด้วย
- เป็นของรัฐหรือเอกชน
- พนักงานประจำหรือสัญญาจ้าง
- ความเชี่ยวชาญ เช่น สัตว์หายาก งานวิจัย การขยายพันธุ์
- วุฒิหรือใบรับรอง ความรู้ด้านสัตวแพทย์ งานให้ความรู้
- สหภาพแรงงาน ตารางเงินเดือน ค่าครองชีพในพื้นที่
- การเลื่อนตำแหน่งเป็นผู้บริหารหรือสายเทคนิค
ปัจจัยเหล่านี้ทำให้สวัสดิการและค่าตอบแทนต่างกัน
นอกจากนี้ อัตราส่วนตำแหน่งงานต่อผู้หางาน และค่าจ้างเฉลี่ยเพียงอย่างเดียว ก็อธิบายจำนวนผู้สมัคร ความยากในการรับสมัคร สาเหตุที่คนลาออก และความพึงพอใจกับเนื้องานได้ไม่ครบถ้วน
7. สรุปของบทความที่ 4
ผู้ดูแลสัตว์ในสวนสัตว์มีทุกอย่างเหล่านี้พร้อมกัน
ความนิยมสูง
+ ตำแหน่งน้อย
+ ความรู้สึกถึงภารกิจที่แรงกล้า
+ ภาระด้านร่างกาย อารมณ์ และความปลอดภัย
+ ความแตกแยกของรูปแบบการจ้าง
ตามสถิติทางการ รายได้เฉลี่ยต่อปีอยู่ที่ 3.608 ล้านเยน แต่ไม่ใช่ค่ามัธยฐานตามอายุเฉพาะพนักงานประจำของสวนสัตว์ เวลาดูเงินเดือน ควรตรวจสอบก่อนว่า รับเข้าโดยหน่วยงานท้องถิ่น เป็นพนักงานประจำของสวนสัตว์เอกชน หรือเป็นผู้บริหารที่ได้รับมอบหมายหรือสัญญาจ้าง มากกว่าดูแค่ชื่ออาชีพ
