สรุปสั้น ๆ: ชื่อ UNO ไม่ได้มาจากชื่อคน แต่มาจากกติกาที่ต้องประกาศเมื่อไพ่ในมือเหลือใบเดียว และการตะโกนนี้ยังทำให้ผู้เล่นพูดชื่อเกมซ้ำ ๆ ไปด้วย
เกริ่นนิดหนึ่ง: ในญี่ปุ่นมีมุกล้อว่า "UNO สร้างโดยคุณอูโนะหรือเปล่า" เพราะ 宇野 เป็นนามสกุลญี่ปุ่นที่ออกเสียงเหมือนกันเป๊ะ แต่ความจริงไม่ใช่ เรามาดูที่มาจริงก่อน แล้วค่อยไปที่มุกตอนท้าย
UNO ถูกคิดขึ้นในปี 1971 โดย Merle Robbins ช่างตัดผมจากเมือง Reading รัฐโอไฮโอ[1][2] ตามที่ The Strong National Museum of Play ระบุ ครอบครัวตั้งชื่อเกมว่า Uno ตามกติกาให้ประกาศเมื่อเหลือไพ่ในมือใบเดียว และการให้ผู้เล่นพูดชื่อเกมซ้ำ ๆ ระหว่างเล่นแบบบิงโกก็ช่วยให้คนจำชื่อได้ด้วย[1]
1. ใครคิดเกม UNO: ช่างตัดผมชื่อ Merle Robbins
UNO ไม่ได้เกิดในห้องประชุมของบริษัทของเล่นใหญ่ ๆ
ครอบครัว Robbins ชอบเล่นไพ่ โดยเฉพาะ Crazy Eights[1][2]
ใครเคยเล่นด้วยกติกาประจำบ้านก็รู้ว่าเป็นอย่างไร "ใบนี้ต้องจั่วสองใบสิ!" "ไม่ใช่ วันนี้ใบนี้เปลี่ยนทิศ!" ทุกคนจำไม่ตรงกัน
วิธีแก้ของ Merle Robbins คือเขียนผลของไพ่แต่ละใบลงบนไพ่เลย[1][2]
ไอเดียนี้ค่อย ๆ กลายเป็นเกมของตัวเอง
The Strong บันทึกว่า Merle กับ Marie ภรรยาขายบ้านเพื่อหาทุน รวมกับเงินจาก Ray ลูกชาย ผลิตเกมชุดแรก 5,000 ชุด Merle ขายที่ร้านตัดผมของเขา และครอบครัวขับรถลากรถคาราวานไปสาธิตและขายตามที่ต่าง ๆ[1]
ย่อ ๆ คือ ช่างตัดผม เล่นไพ่กับครอบครัว เถียงกันเรื่องกติกา เขียนกติกาลงบนไพ่ ผลิต 5,000 ชุด และกลายเป็นเกมไพ่ที่คนรู้จักทั่วโลก
2. แล้วทำไมชื่อ UNO
คำอธิบายของ The Strong ตรงไปตรงมา เกมนี้ตั้งชื่อว่า Uno ตามกติกาให้ประกาศเมื่อผู้เล่นเหลือไพ่ใบเดียว[1]
กติกาทางการของ Mattel ก็ให้ตะโกน "UNO" (meaning "one") เมื่อเหลือไพ่ใบเดียว[3]
ดังนั้นในเกม UNO แปลว่า "เหลือใบเดียวแล้ว"
คำว่า uno แปลว่า "หนึ่ง" ในภาษาสเปนและอิตาลี แต่แหล่งข้อมูลของพิพิธภัณฑ์ไม่ได้บอกว่าผู้คิดนึกถึงภาษาไหน บอกเพียงชัดเจนว่าชื่อเกี่ยวกับกติกาประกาศเมื่อเหลือไพ่ใบเดียว[1]
คำตอบที่ปลอดภัยคือ ไม่ใช่ชื่อคน แต่มาจากกติกา "เหลือไพ่ใบเดียว"
3. ชื่อมาก่อน หรือการตะโกนมาก่อน
ฟังเหมือนปัญหาไก่กับไข่
ตั้งชื่อ UNO ก่อนแล้วค่อยทำกติกาให้คนพูดชื่อนั้นหรือเปล่า หรือมีกติกาประกาศไพ่ใบสุดท้ายอยู่แล้ว แล้วชื่อมาจากกติกานั้น
The Strong อธิบายตามลำดับที่สอง คือ เกมถูกตั้งชื่อตามกติกาที่ให้ประกาศเมื่อเหลือไพ่ใบเดียว[1]
ลำดับคือ เหลือใบเดียว มีกติกาประกาศ แล้วจึงเป็นชื่อ Uno
ไม่มีบันทึกว่าในปี 1971 ใครนึกคำนี้ออกตอนไหน จึงไม่ต้องเดาเอง สิ่งที่แหล่งข้อมูลรองรับคือกติกาไพ่ใบเดียวเป็นเหตุผลของชื่อ
4. การตะโกน "UNO!" ยังเป็นการโฆษณาด้วย
สินค้าส่วนใหญ่ไม่ให้ลูกค้าพูดชื่อแบรนด์ซ้ำ ๆ หลังซื้อไปแล้ว
แต่ UNO ให้ ในช่วงที่ตึงเครียดที่สุดของรอบ คนที่เหลือไพ่ใบเดียวต้องตะโกน "UNO!"
The Strong ระบุว่านี่เป็นการโฆษณาเนียน ๆ ด้วย คือเหมือนบิงโก เกมทำให้ผู้เล่นพูดชื่อเกมของตัวเองซ้ำ ๆ[1]
ฉลาดมาก ไม่ต้องมีโฆษณาทีวีหรือป้ายหน้าร้าน แค่เล่นเกม ชื่อก็ถูกพูดออกมาในจังหวะที่ตื่นเต้นที่สุด
ความตื่นเต้นของ "เหลือใบเดียวแล้ว!" กับชื่อ "UNO" จึงติดอยู่ในความทรงจำด้วยกัน
ส่วนคู่แข่งไม่ได้คิดเรื่องการตลาดเลย คิดแค่ว่า "ขอให้ลืมพูดที"
5. ตามกติกา Mattel ถ้าลืมพูดอาจต้องจั่วสองใบ
การพูดว่า "UNO" ไม่ใช่แค่บรรยากาศ แต่เป็นกติกาจริง
ในเอกสารคำแนะนำของ Mattel ฉบับหนึ่ง ผู้เล่นที่เหลือไพ่ใบเดียวต้องตะโกน "UNO" ถ้าลืมแล้วถูกผู้เล่นอื่นจับได้ก่อนที่คนถัดไปจะเล่นหรือจั่วไพ่ จะต้องจั่ว สองใบ[3]
บางฉบับยังบอกว่าถ้าไม่มีใครทักจนถึงตาถัดไปเริ่มแล้ว จะไม่ถูกลงโทษ[3]
ดังนั้นช่วงท้ายเกม นอกจากดูสีกับตัวเลข ยังต้องดูด้วยว่าอีกฝ่ายพูดจริงหรือเปล่า
6. ทำไมคนญี่ปุ่นชอบล้อเล่นเรื่อง "คุณอูโนะ"
ส่วนนี้เป็นมุกที่ใช้ได้เฉพาะในภาษาญี่ปุ่น ไม่เกี่ยวกับประวัติเกม
นามสกุลญี่ปุ่น 宇野 อ่านว่า "อูโนะ" เหมือนชื่อเกม พอสมองเชื่อมสองอย่างเข้าด้วยกัน ก็จะเกิดความคิดว่า "อยากเล่น UNO กับคนที่ชื่ออูโนะ"
ลองนึกภาพคุณอูโนะเหลือไพ่ใบเดียว
คุณอูโนะ: "UNO!" คนอื่น: "รู้แล้วล่ะ"
เขาทำตามกติกา แต่ฟังเหมือนแนะนำตัว
ถ้าเขาลืมพูด คนอื่นก็จะบอกว่า "คุณอูโนะ ยังไม่ได้พูด UNO นะ" ซึ่งในภาษาญี่ปุ่นฟังเหมือน "คุณอูโนะ ยังไม่ได้พูดว่า 'อูโนะ' นะ"
7. ถ้าคุณอูโนะตะโกนนามสกุลตัวเอง นับไหม
ตรงนี้ออกจากประวัติศาสตร์เข้าสู่การเล่นคำ
กติกาทางการกำหนดให้ประกาศ "UNO" เมื่อเหลือไพ่ใบเดียว[3]
ถ้าผู้เล่นนามสกุลอูโนะพูดเสียงเดียวกัน ทุกคนได้ยินเหมือนกัน แต่ถ้าในใจเขาหมายถึง "ผมนามสกุลอูโนะ" ไม่ใช่ "ผมเหลือไพ่ใบเดียว" จะนับไหม เสียงเหมือนก็พอ หรือเจตนาก็ต้องเป็นการประกาศด้วย
กติกาทางการไม่มีข้อเรื่องนามสกุลญี่ปุ่น ก็ให้ตกลงกันด้วยกติกาประจำวง
ซึ่งก็เหมาะดี เพราะ UNO เองก็เกิดจากครอบครัวที่เถียงกันเรื่องกติกาไพ่[1][2]
8. สรุป: UNO แปลว่า "ไพ่ใบเดียว" ไม่ใช่ชื่อคน
- UNO ไม่ได้ถูกคิดโดยคนชื่ออูโนะ Merle Robbins ช่างตัดผมจาก Reading รัฐโอไฮโอ คิดขึ้นในปี 1971[1][2]
- ชนวนคือการเถียงกติกาของ Crazy Eights การเขียนผลของไพ่ลงบนไพ่กลายเป็นเกมของตัวเอง[1][2]
- ชื่อมาจากกติกาประกาศเมื่อเหลือไพ่ใบเดียว The Strong อธิบายความเชื่อมโยงนี้[1]
- การตะโกน "UNO" ยังเป็นการโฆษณา พิพิธภัณฑ์เปรียบเทียบกับบิงโก[1]
- กติกาของ Mattel ยังคงให้ประกาศ ในกติกาที่อ้างถึง ถ้าลืมแล้วถูกจับได้ต้องจั่วสองใบ[3]
- มุก Uno/宇野 เป็นมุกภาษาญี่ปุ่น ไม่ใช่ที่มาของชื่อ
ดังนั้น "Uno" ใน UNO ไม่ใช่คน แต่เป็นช่วงเวลา "เหลือไพ่ใบเดียว" และนั่นคือเหตุผลที่ต้องตะโกน
เอกสารอ้างอิง (3 รายการ)
- The Strong National Museum of Play / National Toy Hall of Fame — Uno toyhalloffame.org
- The Strong National Museum of Play — America’s Favorite Game and Success Story: Uno! (2018, curator Nicolas Ricketts) museumofplay.org
- Mattel — UNO instruction sheet (K5847) service.mattel.com
