สรุป: จังหวัดโทยามะของญี่ปุ่นมีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนสูงเป็นอันดับ 4 และสินทรัพย์ทางการเงินเฉลี่ยสูงเป็นอันดับ 5 ของประเทศ แต่ประชากรลดลง สาเหตุเกี่ยวข้องกับครอบครัวที่ทำงานสองคน สังคมสูงวัย และทางเลือกด้านงานกับชีวิตของคนรุ่นใหม่ ก่อนจะจบด้วยมุกเกี่ยวกับข้าวหน้าเนื้อใส่ชีส
การสำรวจครัวเรือนของญี่ปุ่นในปี 2024 พบว่าโทยามะมีรายได้เฉลี่ยปีละ 6.422 ล้านเยนต่อครัวเรือน สูงเป็นอันดับ 4 ของประเทศ ส่วนสินทรัพย์ทางการเงินเฉลี่ยอยู่ที่ 17.76 ล้านเยน สูงเป็นอันดับ 5 [1]
ดูจากตัวเลขเหมือนทุกบ้านนอนหนุนกองเงิน แต่ในเดือนตุลาคม 2025 ประชากรของโทยามะเหลือประมาณ 986,224 คน ลดลงจากปีก่อน 9,731 คน [2]
คำตอบคือ ครอบครัวมีรายได้ดีไม่ได้แปลว่าคนหนุ่มสาวทุกคนจะหางานและชีวิตที่ต้องการได้ในพื้นที่นั้น
1. รายได้ของทั้งบ้านไม่ใช่เงินเดือนคนเดียว
ถ้าคนสองคนมีรายได้ปีละ 3.9 ล้านเยนและ 2.5 ล้านเยน รวมกันก็เท่ากับ 6.4 ล้านเยน นี่เป็นเพียงตัวอย่างการคำนวณ ไม่ใช่เงินเดือนเฉลี่ยของคู่สมรสชาวโทยามะที่ได้จากการสำรวจ
สำมะโนปี 2020 พบว่าครัวเรือนที่คู่สมรสทั้งสองคนทำงานมีสัดส่วน 58.3% ในโทยามะ เทียบกับ 51.6% ทั่วญี่ปุ่น โทยามะอยู่ในอันดับ 4 อีกทั้งมีสัดส่วนแรงงานในภาคเศรษฐกิจขั้นที่สอง รวมถึงการผลิต สูงที่สุดในประเทศ [3]
งานอุตสาหกรรมและรายได้สองทางช่วยอธิบายค่าเฉลี่ยได้ แต่การเอาเงินเดือนสองคนไปรวมเป็นเงินเดือนของพนักงานใหม่หนึ่งคนก็เป็นการเข้าใจผิด สินทรัพย์เฉลี่ย 17.76 ล้านเยนก็ไม่ใช่เงินออมที่ทุกบ้านมีเท่ากัน
2. ปัจจัยใหญ่ที่สุดคือโครงสร้างอายุ
ระหว่างตุลาคม 2024 ถึงกันยายน 2025 ประชากรโทยามะลดลงสุทธิ 9,731 คน แบ่งเป็น [2]
- จำนวนเกิดลบจำนวนเสียชีวิต: −9,615 คน
- จำนวนย้ายเข้าลบจำนวนย้ายออก: −116 คน
ประมาณ 98.8% ของการลดลงสุทธิมาจากจำนวนผู้เสียชีวิตมากกว่าจำนวนเด็กเกิดใหม่ ในเดือนตุลาคม 2025 คนอายุ 65 ปีขึ้นไปคิดเป็น 33.6% ของประชากร ส่วนเด็กอายุ ต่ำกว่า 15 ปีมี 10.5% [2]
ไม่ได้หมายความว่าคนที่นี่เสียชีวิตก่อนวัยมากผิดปกติ เมื่อสัดส่วนผู้สูงอายุสูง จำนวนผู้เสียชีวิตรวมก็มักมากขึ้น การเปรียบเทียบความเสี่ยงต้องคำนึงถึงอายุ
เหมือนเกมที่ตัวละครจำนวนมากอยู่ในเลเวลท้าย ๆ มีเงินสะสมมากก็ไม่ได้ทำให้ผู้เล่นหน้าใหม่เกิดขึ้นทันที
3. คนรุ่นใหม่มองหางาน เมืองใหญ่ และความบันเทิง
การสำรวจของจังหวัดในปี 2015 ถามนักศึกษา 115 คนที่เรียนมหาวิทยาลัยนอกจังหวัดและอยากทำงานนอกจังหวัด โดยเลือกได้หลายเหตุผล [4]
- 53.9% อยากอยู่เมืองใหญ่
- 51.3% หางานหรือบริษัทที่ต้องการในโทยามะไม่ได้
- 45.2% คิดว่ามีความบันเทิงน้อย
- 12.2% มองว่าเงินเดือนเทียบค่าครองชีพนอกจังหวัดคุ้มกว่า
ความคิดว่า “ที่นี่ไม่มีอะไรให้ทำหรือเปล่า” จึงมีส่วนจริง แต่เป็นการสำรวจขนาดเล็กเมื่อกว่าสิบปีก่อน ไม่ใช่คำตอบของวัยรุ่นทุกคนในปี 2026 ข้อมูลทางการช่วงหลังยังกล่าวถึงการย้ายออกของคนวัยยี่สิบเพราะการศึกษาและการทำงาน [5]
งานโรงงานอาจเป็นจุดแข็งของโทยามะ แต่คนที่ต้องการเรียนเฉพาะทาง ดูคอนเสิร์ต พบเพื่อนใหม่ หรือใช้ขนส่งสาธารณะที่สะดวกกว่า อาจเลือกเมืองใหญ่ ย้ายไปเรียนตอนอายุ 18 ปี ทำงานตอน 22 ปี แล้วมีเพื่อนและคนรักที่นั่น การกลับบ้านจึงต้องเปลี่ยนทั้งงานและวิถีชีวิต
ส่วนตัวเลขย้ายออกสุทธิ 116 คน นับรวมทุกช่วงอายุ
4. ทำไมเรื่องนี้ถึงจบที่ข้าวหน้าเนื้อใส่ชีส?
ในภาษาญี่ปุ่นมีมุกเข้าใจผิดระหว่างการพูดถึงคนสูงวัยกับคำว่า chīgyū ซึ่งมาจาก cheese gyūdon หรือข้าวหน้าเนื้อใส่ชีส บนอินเทอร์เน็ตญี่ปุ่นคำนี้บางครั้งใช้ล้อเลียนผู้ชายที่ถูกมองว่าไม่เก่งเข้าสังคม
จังหวะเข้าใจผิดอาจขำได้ แต่สถิติรายได้และการย้ายถิ่นไม่มีช่องแยกคนเป็น “สายสังคม” หรือ “ชีกิว” คนย้ายไปเมืองใหญ่หรืออยู่ที่บ้านเกิดก็ไม่ได้บอกนิสัยและรูปร่างหน้าตา
โทยามะมีครอบครัวฐานะดีพร้อมกับสังคมสูงวัยและคนรุ่นใหม่ที่เลือกชีวิตต่างกันได้ นับรายได้กับจำนวนประชากรได้ แต่อย่านับคนตามเมนูข้าวหน้าเนื้อที่สั่ง
เอกสารอ้างอิง (5 รายการ)
- https://www.pref.toyama.jp/1117/kensei/kouhou/houdou/zenkokukakei/20260918syotokushisan.html pref.toyama.jp
- https://www.pref.toyama.jp/1117/kensei/kouhou/houdou/jinko/202512jinkogaiyo.html pref.toyama.jp
- https://www.pref.toyama.jp/1117/keizaigeppo/20220915-3.html pref.toyama.jp
- https://www.pref.toyama.jp/documents/8761/01076510.pdf pref.toyama.jp
- https://www.pref.toyama.jp/1021/kensei/kouhou/kouhoushi/kj00016456/2025/kouhou0708-3.html pref.toyama.jp
