โยคะกาโอะ (予科顔) คือชื่อเรียกสีหน้าเคร่งขรึมที่นักเรียนปีหนึ่งของโรงเรียนดนตรีทาคาระซึกะในญี่ปุ่นเคยถูกคาดหวังให้ทำต่อหน้ารุ่นพี่ โดยกดคิ้วและมุมปากลง ในรายการวาไรตี้ Odoru! Sanma Goten!! วันที่ 20 ตุลาคม 2026 อดีตนักแสดงของคณะทาคาระซึกะเล่าความทรงจำนี้จนพิธีกร ซันมะ อากาชิยะ ประหลาดใจว่าแค่ยิ้มต่อหน้ารุ่นพี่ก็ไม่ได้หรือ อย่างไรก็ตาม มีรายงานตั้งแต่ปี 2020 แล้วว่าโรงเรียนยกเลิกธรรมเนียมที่ไม่ได้เขียนเป็นกฎเหล่านี้
ในรายการพูดถึงอะไร
รายการออกอากาศทาง Nippon TV เวลา 20.00–21.00 น. ตามเวลาญี่ปุ่น โทคุยามะ ฮารุกะ ซึ่งเคยใช้ชื่อบนเวทีว่า โคโคะ มิยาฮิเมะ เล่าว่าในปีแรกต้องทำคิ้วคล้ายตัวอักษรญี่ปุ่น ハ และทำปากคล้าย ヘ อดีตดาวเด่น จุน ชิบุคิ เล่าว่าบางคนมีใบหน้าที่ดูเหมือนยิ้มตามธรรมชาติ จึงเคยถูกตำหนิด้วย
ซันมะถามต่อว่าเวลาคุยกับเพื่อนจะหัวเราะได้ไหม คำตอบของชิบุคิสรุปได้ว่าได้ถ้าไม่มีใครเห็น ทัตสึกิ โคจุ เล่าว่าพอรุ่นพี่ออกไปทัศนศึกษา รุ่นน้องจึงหัวเราะกันได้เต็มที่ ความย้อนแย้งอยู่ตรงนี้เอง โรงเรียนฝึกนักแสดงให้ถ่ายทอดอารมณ์บนเวที แต่ในชีวิตประจำวันกลับต้องคอยระวังรอยยิ้ม
ทำไมต้องทำสีหน้าแบบนั้น
คณะ Takarazuka Revue เป็นคณะละครเพลงญี่ปุ่นที่ใช้นักแสดงหญิงทั้งหมด รวมถึงบทตัวละครชาย โรงเรียนฝึกสองปี ปีหนึ่งเรียกว่าโยคะเซ และปีสองเรียกฮงคะเซ สีหน้าโยคะกาโอะเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมลำดับอาวุโสในอดีต ไม่ใช่เทคนิคการแสดง
รายงานเก่ายังกล่าวถึงการโค้งให้รถไฟที่รุ่นพี่ใช้ และการจำกัดคำตอบของนักเรียนใหม่ ความเข้มงวดแตกต่างกันตามช่วงเวลาและผู้ดูแล
ปัจจุบันยังห้ามยิ้มหรือไม่
เดือนกันยายน 2020 สื่อญี่ปุ่นรายงานว่าโรงเรียนยกเลิกธรรมเนียมที่ไม่ได้เขียนไว้หลายข้อ รวมถึงโยคะกาโอะ เรื่องในรายการปี 2026 จึงเป็นความทรงจำของผู้ร่วมรายการ ไม่ใช่หลักฐานว่าปัจจุบันนักเรียนยังต้องทำตาม
สรุป
โยคะกาโอะคือสีหน้าที่นักเรียนรุ่นน้องเคยใช้แสดงความนอบน้อมต่อรุ่นพี่ สิ่งที่ทำให้ซันมะตกใจคือสถานที่สอนการแสดงกลับเคยจำกัดแม้แต่รอยยิ้มในชีวิตจริง เรื่องนี้ฟังแล้วชวนอึ้งได้โดยไม่จำเป็นต้องยกย่องกฎที่เข้มงวดเกินไป
