Yokagao (予科顔) là cách gọi nét mặt nghiêm nghị mà học viên năm nhất Trường Âm nhạc Takarazuka của Nhật từng phải giữ khi gặp đàn chị: lông mày chúc xuống, khóe miệng cũng hạ xuống. Trong chương trình trò chuyện Odoru! Sanma Goten!! phát ngày 20/10/2026, những nghệ sĩ từng học ở đây kể lại tập tục ấy. Người dẫn chương trình Sanma Akashiya ngạc nhiên khi nghe rằng ngay cả việc mỉm cười trước đàn chị cũng bị hạn chế. Tuy nhiên, truyền thông Nhật đã đưa tin việc bãi bỏ các lệ bất thành văn này từ năm 2020.
Điều gì được kể trên sóng?
Tập đặc biệt phát trên Nippon TV từ 20 giờ đến 21 giờ theo giờ Nhật Bản. Haruka Tokuyama, từng biểu diễn với nghệ danh Koko Miyahime, giải thích rằng học viên mới phải tạo hình lông mày giống chữ ハ và miệng giống chữ ヘ trong bảng chữ Nhật. Jun Shibuki nhớ lại có người vốn mang khuôn mặt trông như đang cười nên cũng từng bị trách mắng.
Sanma hỏi liệu họ có được cười khi trò chuyện với bạn bè hay không. Câu trả lời của Shibuki đại ý là được, miễn không bị bắt gặp. Tatsuki Koju kể rằng chỉ khi lớp đàn chị đi dã ngoại, các em mới có thể cười thoải mái. Sự trái khoáy nằm ở chỗ một ngôi trường dạy diễn viên thể hiện cảm xúc trên sân khấu lại từng kiểm soát cả nụ cười đời thường.
Vì sao có yêu cầu ấy?
Takarazuka Revue là đoàn nhạc kịch Nhật Bản chỉ có nữ diễn viên, kể cả những người đóng vai nam. Trường đào tạo kéo dài hai năm: năm nhất gọi là yokasei, năm hai là honkasei. Yokagao phản ánh quan hệ thứ bậc nghiêm ngặt giữa khóa trên và khóa dưới trong quá khứ, chứ không phải bài tập diễn xuất.
Các bài báo cũ còn nhắc đến việc cúi chào đoàn tàu mà đàn chị thường đi và hạn chế cách trả lời của học viên mới. Mức độ khắt khe không giống nhau ở mọi thế hệ.
Hiện nay còn quy tắc này không?
Tháng 9/2020, báo chí Nhật đưa tin nhà trường đã bãi bỏ nhiều quy định bất thành văn, trong đó có yokagao. Vì thế, câu chuyện trên truyền hình năm 2026 là hồi ức của khách mời, không chứng minh rằng học viên hiện nay vẫn bị cấm cười.
Kết luận
Yokagao là vẻ mặt kìm nén nụ cười mà học viên mới từng phải giữ trước đàn chị. Sanma sửng sốt vì nghịch lý: nơi đào tạo biểu cảm sân khấu lại từng quản lý cả biểu cảm thường ngày. Có thể thấy câu chuyện trớ trêu mà không cần ca ngợi sự nghiêm khắc quá mức.
