Ban đầu chỉ có một câu: “Trả lời ngắn thôi.” Sau đó thấy thiếu ý, bạn thêm “Câu hỏi khó phải giải thích kỹ.” Rồi đến “kiểm tra sự thật”, “giữ lại câu đùa”, “làm đủ các bước”. Cuối cùng, dòng nào cũng ghi “ưu tiên cao nhất”. Giờ cao điểm trên chuyến tàu ưu tiên: hành khách nào cũng đòi lên trước.
Cách gỡ rối là chia việc đúng chỗ. Hướng dẫn tùy chỉnh dành cho cách trả lời thường ngày, bộ nhớ dành cho bối cảnh được duy trì qua các cuộc trò chuyện, hướng dẫn dự án dành cho công việc cụ thể, còn tài liệu GitHub lưu các quy trình dài cần theo dõi phiên bản. Lưu một tệp thành công chưa chứng minh ChatGPT đã đọc nó.[1][2][3][4]
1. Bốn nơi lưu trữ, bốn nhiệm vụ
Hướng dẫn tùy chỉnh hợp với nguyên tắc dùng trong hầu hết cuộc trò chuyện: trả lời thẳng, phân biệt dữ kiện và suy đoán, kiểm tra thông tin có thể thay đổi. Theo OpenAI, những hướng dẫn này được áp dụng vào các cuộc chat.[1]
Bộ nhớ giúp ChatGPT dùng lại thông tin liên quan từ các cuộc trò chuyện trước và những nguồn sẵn có khác. Nó hữu ích cho chủ đề bạn theo đuổi lâu dài, nhưng không phải bản ghi nguyên văn mọi câu nói.[2]
Hướng dẫn dự án chỉ dùng cho dự án đó. Một dự án viết bài cần kiểm chứng nguồn và giải thích dễ hiểu. Nhưng hỏi ăn tối món gì thì không cần mở cuộc họp ban biên tập. Trong dự án ChatGPT, hướng dẫn của dự án được ưu tiên hơn hướng dẫn tùy chỉnh chung.[3]
Tài liệu GitHub hợp với quy tắc chi tiết: bố cục bài, kiểm tra nhiều ngôn ngữ, đường dẫn lưu tệp và cách xử lý lỗi. Một số công cụ hỗ trợ lập trình đọc AGENTS.md trong kho mã. Điều đó không có nghĩa mọi cuộc trò chuyện ChatGPT sẽ tự đọc toàn bộ GitHub.[4]
2. Vì sao càng bổ sung quy tắc càng dễ rối?
Hãy tưởng tượng danh sách: “Ngắn gọn.” “Giải thích đầy đủ.” “Đừng dài dòng.” “Phải có mọi bằng chứng.” Mỗi câu đều có lý. Thứ còn thiếu là điều kiện áp dụng.
Chỉ cần ghép thành “Câu hỏi đơn giản trả lời ngắn; quyết định phức tạp cần có lý do và phương án khác”, nhiều quy tắc sẽ thôi tranh nhau.
Nhồi hàng chục bước kiểm tra vào bộ nhớ chẳng khác nào cất sách hướng dẫn máy giặt trong tủ lạnh. Đúng là vẫn cất được. Nhưng khi máy giặt báo lỗi, ai nghĩ đến ngăn đựng rau? Bộ nhớ giúp nhớ bối cảnh; sổ tay giúp làm đúng từng bước.
3. Bốn câu hỏi để phân loại
Quy tắc này có cần trong gần như mọi cuộc trò chuyện không? Đưa vào hướng dẫn tùy chỉnh. Đây có phải bối cảnh thay đổi theo thời gian? Dành cho bộ nhớ. Nó chỉ áp dụng khi viết bài, lập trình hoặc làm một việc cụ thể? Đưa vào dự án. Nó cần giải thích dài, nhiều bước kiểm tra và lịch sử sửa đổi? Lưu trong tài liệu có quản lý phiên bản.
Yêu cầu chỉ dành cho hôm nay nằm trong lời nhắn hôm nay: “Bài này phải vui, bỏ thông tin nhận diện cá nhân và viết đủ mười hai ngôn ngữ trong một tệp.” Đừng để lần hỏi công thức nấu ăn ngày mai cũng bị trả lời bằng mười hai thứ tiếng.
Muốn học một cụm tiếng Anh ngắn khi trò chuyện bình thường là sở thích chung. Còn ai có quyền phê duyệt thay đổi ảnh hưởng đến cả nhóm phải dựa vào trách nhiệm thực tế trong dự án. Sở thích cá nhân và quyền quyết định chung thuộc hai ngăn khác nhau.
4. Hướng dẫn chung chỉ cần bộ khung rõ ràng
Một mẫu rút gọn:
Trả lời trực tiếp câu hỏi. Việc đơn giản thì ngắn gọn; quyết định phức tạp cần nêu bằng chứng và khả năng khác. Kiểm tra thông tin có thể thay đổi. Phân biệt quan sát với suy đoán. Chỉ dùng bối cảnh cũ có liên quan. Với dự án cụ thể, đọc quy tắc mới nhất nếu truy cập được và nói rõ khi không mở được tài liệu.
Chi tiết về mười hai ngôn ngữ, xuất bản và xử lý lỗi được đặt trong tài liệu riêng. Hãy gộp các câu lặp ý nhưng vẫn giữ nguyên ranh giới về quyền riêng tư và an toàn.
5. GitHub không truyền tệp bằng thần giao cách cảm
Một tài liệu chính giúp nhiều công cụ cùng tìm đúng quy tắc và xem lịch sử thay đổi. Có thể đặt chỉ dẫn ngắn tới tài liệu đó ngay phần đầu của dự án.
Tuy nhiên, đã lưu lên GitHub khác với đã đọc trong cuộc trò chuyện này. Trợ lý cần có quyền và công cụ truy cập. Nếu không đọc được, hãy cung cấp đoạn cần thiết qua cách được hỗ trợ. Biết tên tệp không đồng nghĩa biết nội dung.
Viết xong bản thảo, lưu vào kho, đọc lại để kiểm tra, cập nhật trang web và xác nhận trang công khai là những bước khác nhau. Sửa tài liệu cũng không tự chứng minh lịch chạy tự động đã được cập nhật.
6. Kiểm tra bằng hai nhiệm vụ thật
Chọn một câu hỏi thường ngày và một việc riêng của dự án từng làm sai. Ở câu hỏi thường ngày, kiểm tra xem câu trả lời có trực tiếp và dựa trên dữ kiện cần thiết không. Ở việc dự án, kiểm tra xem trợ lý có mở tài liệu mới nhất, làm đúng các bước và báo cáo trung thực phần chưa xong hay không.
Nếu không đạt, phân biệt nguyên nhân: không truy cập được tệp, quy tắc mơ hồ, hướng dẫn xung đột, hoặc thiếu công cụ và quyền. Với cả bốn kiểu lỗi mà chỉ thêm “TUYỆT ĐỐI BẮT BUỘC” thì toa tàu đã chật lại càng chật.
7. Trợ lý tốt không cần học thuộc cả văn phòng
Bộ nhớ giữ bối cảnh, hướng dẫn tùy chỉnh định hình cách trò chuyện, dự án quy định công việc cụ thể, GitHub lưu sổ tay, còn lời nhắn hiện tại nêu kết quả cần có.
Khi xuất hiện quy tắc mới, hãy tìm đúng chỗ đặt trước. Đừng xây thêm kho trong đầu AI mãi; hãy đưa địa chỉ quyển sổ tay rồi kiểm tra nó đã mở đúng ngăn chưa.
Tài liệu tham khảo (4)
[1] OpenAI Help Center, ChatGPT Custom Instructions: https://help.openai.com/en/articles/8096356-chatgpt-custom-instructions
[2] OpenAI Help Center, Memory in ChatGPT: https://help.openai.com/en/articles/8590148-memory-in-chatgpt
[3] OpenAI Help Center, Projects in ChatGPT: https://help.openai.com/en/articles/10169521-projects-in-chatgpt
[4] GitHub Docs, Repository custom instructions: https://docs.github.com/en/copilot/how-tos/copilot-in-your-ide/customize-copilot/configure-custom-instructions/add-repository-instructions-in-your-ide
