“Hồi trước có chơi thể thao không?”
Tôi thường nghe câu này khi mới gặp ai đó. Đã từng thử vài môn nên tôi trả lời có. Người kia nói ngay: “Biết ngay mà.”
Biết từ đâu? Hình như tôi đã được xếp vào đội trước cả khi kể quá khứ chơi thể thao.
Chưa ai kiểm tra tôi chơi bóng thế nào
Có lẽ vai hoặc dáng đứng khiến họ nghĩ tôi hay vận động. Nhưng thế đâu cho biết tôi có điều khiển bóng tốt không.
Chỉ cần nói “Thật ra tôi rất dở các môn dùng bóng”, vận động viên toàn năng họ tưởng tượng liền biến mất. Tôi có khoe quá đâu. Họ tự nâng kỳ vọng rồi tự hạ xuống. Buổi gặp đầu tiên mà bận rộn thật.
Cảm ơn, nhưng lời khen hơi lệch chỗ
“Trông khỏe” chắc là có ý tốt. Nhưng nếu lời khen cộng điểm cho nhân vật trong trò chơi, mọi người cứ cộng vào sức mạnh. Tôi lại muốn nhận điểm thông minh hoặc đẹp trai.
Tôi đâu đến để kiểm tra sức cơ.
Tôi cũng nghe “trông hiền”, “có vẻ không dễ nổi nóng” hay “trông điềm đạm”. Trông khỏe mà không đáng sợ có thể khiến người khác dễ bắt chuyện. Điều đó đáng cảm ơn.
Nhưng “dễ nói chuyện” và “đẹp trai” là hai lời khen khác nhau. Một ấn tượng có ích chưa chắc là lời tôi muốn nghe.
Trông có vẻ biết không có nghĩa là biết thật
Đôi khi “trông như dân thể thao” khiến tôi tự hỏi họ có muốn nói tôi to người không. Chỉ một câu ấy chưa cho biết họ nghĩ gì về cân nặng. Chỉ họ biết mình đã chú ý đến điều gì.
Khen thông minh cũng có thể lệch. Ở Nhật, “trông như giỏi shogi” và “trông như giỏi trò thẻ bài” có thể khiến người ta nghĩ đến những kiểu người khác nhau. Họ khen cách suy nghĩ hay đang đoán sở thích?
Mà người trông giỏi thẻ bài cũng có thể muốn về ngay giữa phần giải thích luật. Người điềm đạm vẫn nổi nóng; người giống vận động viên vẫn có thể chơi bóng dở. Nhìn một người không có nghĩa là đã hiểu họ.
Khỏe, hiền và không đáng sợ: nhận xét cũng tốt. Cảm ơn.
Giờ có thể ngừng đoán khả năng của tôi và nói đơn giản “đẹp trai đấy” không?
Thế là xong buổi đánh giá.


